Spray als wapen tegen koperdief

Prorail zette anderhalf jaar geleden voor het eerst DNA-spray in tegen koperdieven. Nu wordt het middel, waarmee de herkomst van het koper te herleiden is, op initiatief van de gemeente Zoetermeer ook bij Randstadrail gebruikt.

De spray is al eerder toegepast in winkels. “De DNA-douche is al een jaar of drie op de markt,” vertelt Simon Nab, mede-eigenaar van SDNA Forensic Marking, het bedrijf dat de spray heeft ontwikkeld. “Bij de uitgang van een juweliet krijgen de overvallers een spray over zich heen.” Onder een UV-lamp zorgt de spray voor blauwe vlekken.

De spray voor het koper van de Randstadrail werkt echter net iets anders. Hab geeft uitleg: “Normaal gebruiken we microdots van plastic met daarin een lasercode. Voor de toepassing bij het spoor hebben we nikkel gebruikt. Dat heeft een smeltpunt van 1.400 graden.”

Dat koper eerder smelt dan nikkel is uiteraard niet toevallig. “Als alleen koper wordt gesmolten, dan de nikkel overleven. Bovendien is een volledige verbranding erg moeilijk, waardoor er altijd deeltjes nikkel zullen overleven.” Als de stukjes onder een microscoop worden gelegd, kan de code worden gelezen. Op die manier is herleidbaar waar het koper vandaan komt.

Maar in de spray zit ook nog een tweede techniek verborgen. Nab legt uit dat de naam ‘DNA-spray’ eigenlijk niet op zijn plek is. “Het synthetische DNA is namelijk vervangen door nanoparticles. Het nadeel van DNA is dat dit langzaam wordt verzwakt door zonlicht. Dat is voor metaal dat buiten ligt natuurlijk een probleem.” Dus is gekozen voor miniscule keramische schijfjes. “Als daar met een laser op schijnt, weerkaatst dat in een bepaalde hoek.” Daardooor is te bepalen waar het koper vandaan komt.

Bij de Verlengde Oosterheemlijn zijn inmiddels ook borden geplaatst met daarop de mededeling dat het koper van een markering is voorzien. “Dat moet voor een preventieve werking zorgen. Het gaat ons niet eens zo om het koper, maar het is vervelend dat door de diefstal treinen en trams niet meer rijden.”

Alle technieken zijn nog zo mooi, ze moeten we gebruikt worden. Bijvoorbeeld door schroothandelaren die koper opkopen. “Die worden nu mondjesmaat zo uitgerust dat ze gestolen koper kunnen detecteren.”

Reactie achterlaten